Rejzer language

Reizer Language Rejzer saie
Pronunciation:	/rɛjzɛr sajɛ/
Spoken in:	Rejzer kann, Gothland (kraina german)
Region:	Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce)
Total speakers:	Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)).
Ranking:	Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny
Language family:	fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański.
Writing system:	Alfabet łaciński, Pismo Rejzer
Official status
Official language in:	Rejzer kann
Regulated by:	Brak (język naturalnie ewoluujący)
Language codes
ISO 639-1	brak
ISO 639-2	brak
SIL	brak
See also: Language – Lists of languages

{{{nativename: Rejzer saie}}}

Wstęp

Rejzer saie (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se. Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to. Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio. Jeśli chce się zbudować słowo, które ma znaczyć jedno, ale może się pomylić z innym np. Lak = Mieć, Laki = lubić i chciało by się zbudować słowo znaczące "Lubią" (rodzaj nijaki) to należy zrobić Lakiose, ale jak zrobić "mają" (też nijaki) należy napisać (i powiedzieć) Lakeiose. jeśli rdzeń ma na końcu spółgłoskę to najczęściej, jeśli chce się po tym dodać zaimek osobowy to usuwa się pierwszą samogłoskę zaimka.

• Inspiracja: Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
• Cele projektowe: Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
• Posługujący się językiem: Język ten, jest używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).

Fonologia

Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.

Ortografia

Język jest dwupismienny:

1. Alfabet łaciński: wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
2. Pismo Rejzerskie: autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.

Morfologia

Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.

Rzeczowniki i rodzaje

System trzech rodzajów gramatycznych:

• Męski (M): końcówki nosowe -n, -an, -en, -on (np. Suhan, Pur-en).
• Żeński (Ż): końcówki -ia, -a (np. Selaia, Ate-a).
• Nijaki (N): końcówki -io, -o (np. Saio, Faio).
• Dopełniacz (Genitive): tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. Eglo -> Egla). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.

przymiotniki

Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:

• -en/-on/-n (Męski): Puren (waleczny), Helian (odważny).
• -ia/-a (Żeński): Puria, Helia.
• -io/-o (Nijaki): Pur-io, Helio.

czasowniki

Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:

• Nol – czas przeszły (np. Nol pur-on – on walczył).
• Nel – czas przyszły (np. Nel hele – będę).
• Bez partykuły – czas teraźniejszy.

Składnia

Szyk zdania

Język stosuje szyk SVO (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: "Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) ".

fraza rzeczownikowa

W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):

• Egla thos (Ostrze lodu).
• Eglothos (Imię własne).

Przykładowe teksty

Legenda o Eglothosie

Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.

Legenda o złotym posążku

Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen. Set tun e-saio nol guheio helia-tal lun. Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.

Leksykon

Le = ja

Te = ty

En = on

Ea = ona

Eio / Et = ono / to używane wymiennie

Lese = my

Tese = wy

Ense = oni

Ease = one

Eiose = one / te

He = być rdzeń dla: hem/het/hes

Ra = robić rdzeń dla: ral/rat/rai

Na = iść / poruszać się

Dar = dowodzić

Sai = mówić

Kon = móc

Lak = mieć

Laki = lubić

Nakaf = rozumieć

Frund = zniszczyć

Guh = ukraść

Lase = znaleźć

Lah = zgubić

Sone = szukać

Numur = nazywać

Zukre = atakować

Duh = dać

Hento = puścić

Fat = jedzenie kucharz: fat-saio

Hiath = chcieć

Det = umrzeć/śmierć

Lasto = słyszeć

Sus = widzieć

Stah = nauczać nauczyciel: stahaio

Stunah = uczyć się uczeń: stunahaio

Aula = świat

Kann = kraj/kraina

Loh = miejsce

Zen = dom

Folo = podwórko

Folozen = obóz dom polowy

Lai = woda

Helia = słońce/odwaga

Sela = księżyc

Los = światło

Loso = świecić

Eglo = lód

Dor = góra

Dis = las

Din = drzewo

Niho = niebo

Mahno = chmura

Grom = grzmot

Gromlai = burza grzmot + woda

Laiun = deszcz

Sals = piach

Tal = metal

Helia-tal = złoto słoneczny metal

Sela-tal = srebro księżycowy metal

Lata-tal = żelazo

Gron = koń rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash

Sir = ptak

Slomen = ryba

Urs = niedźwiedź

Horf = krowa

Gut = szczur

Treio = zwierzę

San/Saia = mężczyzna/kobieta człowiek: saio

Leian/Leia = pan/pani

Pan/mataia = tata/mama

Fan/Faia/Faio = syn/córka/dziecko Faion/Faiana = brat/siostra

Kund = dziecko

Kameth = przyjaciel

Pur-san = wojownik

Pur = walka

Purse = wojsko

Dar-on = dowódca

Hin = miecz

Vuta = łuk

Zuvit = strzała

Lena = włócznia

Thos = ostrze

Num = imię/nazwa

Posth = list

Ate = zwycięstwo

Tneh = myśl

Memra = pamięć

Kan = umiejętność

Lav/Leio lav = miłość/kochanie

Flah = strach

Ron = złość

Turas = zmartwienie

Sen = marzenie

Esina = przepowiednia

Marhash = ślub

Okol = krąg

Okol-tal = moneta okrągły metal

Hasse = praca

Liana = pieśń

Nekla = opowieść

Solah = rok

Tun = dzień

Tuia = noc

Esentun = dzisiaj ten dzień

Min = czas

Mine = kiedy

Nef = już

Gurah = nigdy

Suh = duży

Nim = mały

Sala = piękny

Mershe = zły

Wasal = dobrze

Slak/Hrus = bogaty/biedny

Stup = głupi

Fahat/Sahat = gruby/chudy

Teir = fajny

Fusyh = suchy

Thol = wzrost

Heloh/i-heloh = blisko/daleko

Brada = prawda

Uol = witaj

Teleia = dziękuję Ty wielki

Luassa = proszę

Te nowit = przepraszam ty wybacz

Hol/Nu = tak/nie

Bet = i

Naus = bo

Mek/Kun = więc/cały

Ode = albo

Den = ale

Ha = że

So = do/dla

Zen = na/w Uwaga: Zen to także dom

Ce = z (with)

Os = od/z (from)

Nat/Oha = o(about/za (for)

Enleian = Władca

Eleia = Władczyni

Eleio = Władca (rodzaj n.)

Thulesh = Wieża

Saie = mowa/język

Vezhgates = warzywo

nuw = nowe + en/ea/eio

piste = pistolet

Karabin = Rataren

Kenah = Jeleń

List = posth

Również = noka

Też = Thou

Wóz = iones

zatrzymać = thupo

minuta = Hania

godzina = Harva

sekunda = sikala

szybko –ść = Vita

Ine = 1

Tuwa = 2

Tehe = 3

Terehe = 4

Tren = 5

Tseh = 6

Tesen = 7

Tosen = 8

Telet = 9

Teset = 10 Baza dziesiętna

Tes = 100 Baza setna

Teset tes = 1000