Rejzer language: Difference between revisions

From Linguifex
Jump to navigation Jump to search
← Older edit
Rejzer (talk | contribs)
Bots
26 edits
No edit summary
Rejzer (talk | contribs)
Bots
26 edits
 
(12 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 18: Line 18:
}}
}}
{{{nativename: Rejzer saie}}}
{{{nativename: Rejzer saie}}}
==Introduction==
==Wstęp==
'''Rejzer saie''' (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio.  
'''Rejzer saie''' (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio.  
Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se.  
Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se.  
Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to.
Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to.
Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio.
Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio.
Jeśli chce się zbudować słowo, które ma znaczyć jedno, ale może się pomylić z innym np. Lak = Mieć, Laki = lubić i chciało by się zbudować słowo znaczące "Lubią" (rodzaj nijaki) to należy zrobić Lakiose, ale jak zrobić "mają" (też nijaki) należy napisać (i powiedzieć) Lakeiose.
jeśli rdzeń ma na końcu spółgłoskę to najczęściej, jeśli chce się po tym dodać zaimek osobowy to usuwa się pierwszą samogłoskę zaimka.


* '''Inspiracja:''' Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
* '''Inspiracja:''' Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
* '''Cele projektowe:''' Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
* '''Cele projektowe:''' Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
* '''Setting:''' Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).
* '''Posługujący się językiem:''' Język ten, jest używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).


==Phonology==
==Fonologia==
Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.
Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.


===Orthography===
===Ortografia===
Język jest dwupismienny:
Język jest dwupismienny:
# '''Alfabet łaciński''': wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
# '''Alfabet łaciński''': wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
# '''Pismo Rejzerskie''': autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.
# '''Pismo Rejzerskie''': autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.


==Morphology==
==Morfologia==
Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.
Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.


===Nouns and Genders===
===Rzeczowniki i rodzaje===
System trzech rodzajów gramatycznych:
System trzech rodzajów gramatycznych:
* '''Męski (M):''' końcówki nosowe '''-n, -an, -en, -on''' (np. ''Suhan'', ''Pur-en'').
* '''Męski (M):''' końcówki nosowe '''-n, -an, -en, -on''' (np. ''Suhan'', ''Pur-en'').
Line 46: Line 48:
* '''Dopełniacz (Genitive):''' tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. ''Eglo'' -> '''Egla'''). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.
* '''Dopełniacz (Genitive):''' tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. ''Eglo'' -> '''Egla'''). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.


===Adjectives===
===przymiotniki===
Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:
Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:
* '''-en/-on/-n''' (Męski): ''Puren'' (waleczny), ''Helian'' (odważny).
* '''-en/-on/-n''' (Męski): ''Puren'' (waleczny), ''Helian'' (odważny).
Line 52: Line 54:
* '''-io/-o''' (Nijaki): ''Pur-io'', ''Helio''.
* '''-io/-o''' (Nijaki): ''Pur-io'', ''Helio''.


===Verbs===
===czasowniki===
Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:
Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:
* '''Nol''' – czas przeszły (np. ''Nol pur-on'' – on walczył).
* '''Nol''' – czas przeszły (np. ''Nol pur-on'' – on walczył).
Line 58: Line 60:
* '''Bez partykuły''' – czas teraźniejszy.
* '''Bez partykuły''' – czas teraźniejszy.


 
==Składnia==
==Syntax==
===Szyk zdania===
===Constituent order===
Język stosuje szyk '''SVO''' (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: ''"Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) "''.
Język stosuje szyk '''SVO''' (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: ''"Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) "''.


===Noun phrase===
===fraza rzeczownikowa===
W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):
W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):
* ''Egla thos'' (Ostrze lodu).
* ''Egla thos'' (Ostrze lodu).
* ''Eglothos'' (Imię własne).
* ''Eglothos'' (Imię własne).


==Example texts==
==Przykładowe teksty==
===Legenda o Eglothosie===
===Legenda o Eglothosie===
''Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.''
''Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.''
Line 78: Line 79:
Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.''
Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.''


==Lexicon==
==Leksykon==
                    Język Reizer
Le           = ja              
 
Te = ty
Te           = ty              
Tese = wy
 
Lese = my
En           = on            
Le = ja
 
en = on
Ea           = ona          
ea = ona
 
eio/et = ono, to
Eio / Et   = ono / to     używane wymiennie
ense = oni
 
ease = one
Lese       = my              
eiose = one, te
 
This = Ens/eas/eios
Tese       = wy            
to (o czym) et
 
Ense       = oni        
 
Ease       = one           
 
Eiose       = one / te      
 
He           = być                rdzeń dla: hem/het/hes
 
Ra           = robić             rdzeń dla: ral/rat/rai
 
Na           = iść / poruszać się
 
Dar           = dowodzić      
 
Sai           = mówić          
 
Kon           = móc          
 
Lak           = mieć        
 
Laki       = lubić        
 
Nakaf       = rozumieć        
 
Frund       = zniszczyć        
 
Guh           = ukraść            
 
Lase       = znaleźć        
 
Lah            = zgubić            
 
Sone       = szukać            
 
Numur       = nazywać        
 
Zukre       = atakować        
 
Duh            = dać            
 
Hento       = puścić            
 
Fat           = jedzenie       kucharz: fat-saio
 
Hiath       = chcieć          
 
Det           = umrzeć/śmierć  
 
Lasto       = słyszeć        
 
Sus           = widzieć        
 
Stah       = nauczać       nauczyciel: stahaio
 
Stunah       = uczyć się       uczeń: stunahaio
 
Aula       = świat          
 
Kann       = kraj/kraina    
 
Loh           = miejsce        
 
Zen           = dom            
 
Folo       = podwórko        
 
Folozen       = obóz           dom polowy
 
Lai           = woda          
 
Helia       = słońce/odwaga    
 
Sela       = księżyc        
 
Los           = światło      
 
Loso       = świecić       
 
Eglo       = lód            
 
Dor           = góra            
 
Dis            = las            
 
Din            = drzewo          
 
Niho       = niebo            
 
Mahno       = chmura            
 
Grom       = grzmot          
 
Gromlai       = burza           grzmot + woda
 
Laiun       = deszcz            
 
Sals       = piach            
 
Tal           = metal            
 
Helia-tal   = złoto           słoneczny metal
 
Sela-tal   = srebro           księżycowy metal
 
Lata-tal   = żelazo            
 
Gron       = koń           rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash
 
Sir           = ptak          
 
Slomen        = ryba            
 
Urs           = niedźwiedź        
 
Horf       = krowa            
 
Gut           = szczur            
 
Treio       = zwierzę        
 
San/Saia   = mężczyzna/kobieta  człowiek: saio
 
Leian/Leia   = pan/pani        
 
Pan/mataia   = tata/mama        
 
Fan/Faia/Faio  = syn/córka/dziecko
Faion/Faiana  = brat/siostra    
 
Kund       = dziecko         
 
Kameth       = przyjaciel       
 
Pur-san       = wojownik        
 
Pur            = walka            
 
Purse       = wojsko            
 
Dar-on       = dowódca           
 
Hin           = miecz           
 
Vuta       = łuk           
 
Zuvit       = strzała         
 
Lena       = włócznia        
 
Thos       = ostrze         
 
Num           = imię/nazwa       
 
Posth       = list            
 
Ate            = zwycięstwo      
 
Tneh       = myśl            
 
Memra       = pamięć         
 
Kan            = umiejętność  
 
Lav/Leio lav  = miłość/kochanie 
 
Flah       = strach         
 
Ron           = złość          
 
Turas       = zmartwienie   
 
Sen            = marzenie      
 
Esina       = przepowiednia    
 
Marhash        = ślub           
 
Okol       = krąg          
 
Okol-tal   = moneta             okrągły metal
 
Hasse       = praca            
 
Liana       = pieśń            
 
Nekla          = opowieść       
 
Solah       = rok            
 
Tun            = dzień         
 
Tuia          = noc             
 
Esentun        = dzisiaj          ten dzień
 
Min           = czas            
 
Mine       = kiedy            
 
Nef           = już          
 
Gurah       = nigdy            
 
Suh            = duży          
 
Nim            = mały             
 
Sala          = piękny         
 
Mershe       = zły           
 
Wasal          = dobrze           
 
Slak/Hrus   = bogaty/biedny    
 
Stup       = głupi            
 
Fahat/Sahat   = gruby/chudy   
 
Teir       = fajny          
 
Fusyh       = suchy         
 
Thol       = wzrost         
 
Heloh/i-heloh  = blisko/daleko    
 
Brada       = prawda            
 
Uol           = witaj            
 
Teleia       = dziękuję         Ty wielki
 
Luassa       = proszę            
 
Te nowit   = przepraszam     ty wybacz
 
Hol/Nu       = tak/nie         
 
Bet           = i                
 
Naus          = bo                
 
Mek/Kun       = więc/cały        
 
Ode           = albo          
 
Den           = ale           
 
Ha            = że                
 
So            = do/dla            
 
Zen           = na/w             Uwaga: Zen to także dom
 
Ce           = z (with)        
 
Os           = od/z (from)    
 
Nat/Oha       = o(about/za (for)
 
Enleian       = Władca         
 
Eleia       = Władczyni        
 
Eleio       = Władca (rodzaj n.)
 
Thulesh       = Wieża            
 
Saie       = mowa/język       
 
Vezhgates      = warzywo
 
nuw            = nowe                + en/ea/eio
 
piste          = pistolet
 
Karabin        = Rataren
 
Kenah          = Jeleń
 
List = posth
 
Również = noka
 
Też = Thou
 
Wóz = iones   
 
zatrzymać = thupo 
 
minuta = Hania
 
godzina = Harva              
 
sekunda = sikala    
 
szybko –ść = Vita
 
 
 
Ine           = 1    
 
Tuwa       = 2    
 
Tehe       = 3    
 
Terehe       = 4    
 
Tren       = 5    
 
Tseh       = 6    
 
Tesen       = 7   
 
Tosen       = 8    
 
Telet       = 9    


Władca = enleian / eleia / eleio
Teset       = 10       Baza dziesiętna
                  męski  żeński  władca
Człowiek = san / saia / saio
       mężczyzna  kobieta człowiek
Być = He
jestem = hele
jesteś = hete
jest = Hen/hea/heio
jesteśmy = helese
jesteście = Hetese
są = hense/hease/heiose
Czas przyszły = Nel
czas przeszły = nol
Np. będę = Nel hele
Dopełniacz = bcdf… = -i, a np. ana = i np. ani
dla e = -i, dla u = a, y = a, i = -s, o = a.
Tak = hol
Nie = nu
Przeczenie = i-
Tata = pan
Mama = paia
syn/córka/dziecko = fan/faia/faio
Ewentualnie:
Jestem = Hem Jesteś = Het Jest = Hes
Jesteśmy = hemse Jesteście = Hetse
Są = Hesse Myśl = Tneh


Dziękuję = Teleia = Ty wielki
Tes           = 100   Baza setna
Proszę = luassa
Przepraszam= te nowit = ty wybacz
Proszę, masz = ten/tea/teio= twoje
Iść, poruszać się = na (zasady jak we wszystkim)
-r rozkazujące
Do = so      na/w = zen
Ra = robić (to samo)
Robię = Ral Robisz = Rat
Robi = Rai robią = Raise
Robimy = Ralse Robicie = Ratse
Jaki = set    co? = e?  i = bet
Kto = e-san /o/ ia    with = Ce    from/of = os    pomoc = gur
O (czymś) = Nat    że =  ha
Bo = Naus   albo = ode  więc = mek


Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
Teset tes   = 1000  
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu   nikt = i-samu 
Przyjaciel = kameth        duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta 
głośność = Sita
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
Kraj = kann
miejsce = loh
gdzie? = set-loh
jak = ask Jak (like) = gan
tutaj = eio-loh
tam = lan
kiedy = mine
czas = min
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
zaproszenie = enna
zwycięstwo = ate
brat/ siostra = faion/ faiana
wojownik = pur-san
walka = pur      wojsko = purse
Dowódca = Dar-on
dowodzić = dar     dowodzę = darel
Dowodzisz = daret  dowodzi = dari
Dowodzą = Darise
dowodzicie = Daretse
Dowodzimy = Darelse
Ostrze = thos
Pan/ pani = leian/ leiana
Imię, nazwa = Num
Dom = zen    podwórko = folo
obóz = folozen = dom polowy
świat = aula
Lód = eglo
woda = lai
jezioro = lai
światło = los
las = dis
Góra = Dor
Piękne = sala
Mówić = sai    mowa = saie
Móc = Kon
czy = Ti
Odwaga = helia
Słońce = helia  księżyc = sela
świecić = loso
Mieć = lak    mam = lakle    masz = lakte
ma = lak-on/oia/oio
Koń = gron        ptak = sir
Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu    nikt = i-samu 
Ostrze = thos      Pan/ pani = leian/ leiana
Przyjaciel = kameth        duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta 
głośność = Sita
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
Kraj = kann
miejsce = loh
gdzie? = set-loh
jak = ask Jak (like) = gan
tutaj = eio-loh
tam = lan
kiedy = mine
czas = min
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
zaproszenie = enna
zwycięstwo = ate
brat/ siostra = faion/ faiana
wojownik = pur-san
walka = pur      wojsko = purse
Dowódca = Dar-on
dowodzić = dar     dowodzę = darel
Dowodzisz = daret  dowodzi = dari
Dowodzą = Darise
dowodzicie = Daretse
Dowodzimy = Darelse
1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 = ine, tuwa, tehe, terehe, tren, tseh, tesen, tosen, telet, teset.
teset ine = 11    tuwa teset ine = 21
Tes = 100    tuwa tes 200
tese tes 1000
Dlaczego = uaie   
praca = Hasse      moneta = okol-tal
krąg = okol    tłumaczenie = saiw
tłumacz = saiweio  rozkaz = upre
pytanie = uple    Lubić = laki
Rok = solah      dzień = tun
Noc = tuia      Posążek = lun
Wszystko = Tuhno  więc/ cały = kun
Ukraść = guh  złość = ron 
nigdy = gurah  znaleźć = lase
Ale = den    nic = ghote  zgubić = lah
szukać = sone
Północ = ruun      południe = nuun
Wschód = suun    zachód = fuun
Nazywać = numur    inni, jacyś = gukse
Zły(nie dobry) = Mershe
Wróg = mor Opowieść = Nekla
Pieśń = Liana  inny/jakiś = guk
Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu    nikt = i-samu 
Przyjaciel = kameth        duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta 
głośność = Sita
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
Kraj = kann
miejsce = loh
gdzie? = set-loh
jak = ask Jak (like) = gan
tutaj = eio-loh
tam = lan
kiedy = mine
czas = min
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
zaproszenie = enna
zwycięstwo = ate
brat/ siostra = faion/ faiana
wojownik = pur-san
walka = pur      wojsko = purse
Dowódca = Dar-on
dowodzić = dar     dowodzę = darel
Dowodzisz = daret  dowodzi = dari
Dowodzą = Darise
dowodzicie = Daretse
Dowodzimy = Darelse
Ostrze = thos
Pan/ pani = leian/ leiana
za (coś) = oha  atak = zukre umiejętność = Kan ryba = slomen
stop = i-ra-r        suchy = fusyh piach = sals      zmartwienie = Turas
Żeby zrobić imię, do rzeczownika dajemy n/a np. ate-a = atea = zwyciężczyni.    Gruby = Fahat  Chudy = sahat      potrzebować = Nefta


Dać = Duh  duhte, duhtese, duhle, duhon, duhoia. Daję = duhel
Dajesz = Duhet  Daje = Duhi
Dajecie = Duhetse, dajemy = duhelse
Dają = Duhise
Dla = so      dobrze = wasal
puścić = hento
złoto = helia-tal    żelazo = lata-tal
metal = tal    srebro = sela-tal
biedny = hrus
bogaty = slak
głupi = stup
Kucharz = fat-saio
jedzenie = fat
chcę = hiath
krowa = horf
fajny = teir
niedźwiedź = urs
siła = tulk
Polowanie = orhme
zwierzę = treio
Umrzeć = det
Obok = Ken
Ślub = Marhash
Blisko = heloh
już = Nef teraz = et min prawda = brada nieprawda = i-brada
Daleko = i-heloh  głos = saif brać = thek słyszeć = Lasto
Niebo = niho Chmura = mahno      dzisiaj = eiotun      znać = Nof
Uśmiech = Hiah   Skrzat = ker rodzina = famelia    drzewo = din
Grzmot = Grom   Piorun = Laon strach = flah    wzrost = thol
kochanie = leio lav        dziecko = Kund      odrzucić = pata  szczur = gut    miłość = lav deszcz = laiun przepowiednia = esina  widzieć = Sus
Burza = Gromlai     głow = Had
  Parasol = i-laizink  marzenie = sen
Włosy = Herse łysość = i-herse     pewność = Ewe nauczać = Stah
nauczyciel = Stahan/aia      uczyć(się) = stunah    uczeń = stunahan/aia
Znaczyć = maan
Cukier = Cusker  mąka = mata
chleb = Brot      Jajko = Agge
Słodycze = Cuskerse 
owoc = Fruat  miecz = Hin
włócznia = Dana  łuk = Vuta
warzywo = Vezhgates
Strzała = Zuvit pistolet = Piste
Karabin = Rataren  nowe = Nuw
Jeleń = kenah
Kontynent = Kontinan
[[Category:Languages]]
[[Category:Languages]]
[[Category:Conlangs]]
[[Category:Conlangs]]

Latest revision as of 11:31, 23 February 2026

Reizer Language
Rejzer saie
Pronunciation: /rɛjzɛr sajɛ/
Spoken in: Rejzer kann, Gothland (kraina german)
Region: Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce)
Total speakers: Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)).
Ranking: Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny
Language family: fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański.
Writing system: Alfabet łaciński, Pismo Rejzer
Official status
Official language in: Rejzer kann
Regulated by: Brak (język naturalnie ewoluujący)
Language codes
ISO 639-1 brak
ISO 639-2 brak
SIL brak
See also: Language – Lists of languages

{{{nativename: Rejzer saie}}}

Wstęp

Rejzer saie (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se. Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to. Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio. Jeśli chce się zbudować słowo, które ma znaczyć jedno, ale może się pomylić z innym np. Lak = Mieć, Laki = lubić i chciało by się zbudować słowo znaczące "Lubią" (rodzaj nijaki) to należy zrobić Lakiose, ale jak zrobić "mają" (też nijaki) należy napisać (i powiedzieć) Lakeiose. jeśli rdzeń ma na końcu spółgłoskę to najczęściej, jeśli chce się po tym dodać zaimek osobowy to usuwa się pierwszą samogłoskę zaimka.

  • Inspiracja: Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
  • Cele projektowe: Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
  • Posługujący się językiem: Język ten, jest używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).

Fonologia

Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.

Ortografia

Język jest dwupismienny:

  1. Alfabet łaciński: wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
  2. Pismo Rejzerskie: autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.

Morfologia

Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.

Rzeczowniki i rodzaje

System trzech rodzajów gramatycznych:

  • Męski (M): końcówki nosowe -n, -an, -en, -on (np. Suhan, Pur-en).
  • Żeński (Ż): końcówki -ia, -a (np. Selaia, Ate-a).
  • Nijaki (N): końcówki -io, -o (np. Saio, Faio).
  • Dopełniacz (Genitive): tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. Eglo -> Egla). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.

przymiotniki

Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:

  • -en/-on/-n (Męski): Puren (waleczny), Helian (odważny).
  • -ia/-a (Żeński): Puria, Helia.
  • -io/-o (Nijaki): Pur-io, Helio.

czasowniki

Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:

  • Nol – czas przeszły (np. Nol pur-on – on walczył).
  • Nel – czas przyszły (np. Nel hele – będę).
  • Bez partykuły – czas teraźniejszy.

Składnia

Szyk zdania

Język stosuje szyk SVO (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: "Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) ".

fraza rzeczownikowa

W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):

  • Egla thos (Ostrze lodu).
  • Eglothos (Imię własne).

Przykładowe teksty

Legenda o Eglothosie

Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.

Legenda o złotym posążku

Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen. Set tun e-saio nol guheio helia-tal lun. Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.

Leksykon

Le = ja

Te = ty

En = on

Ea = ona

Eio / Et = ono / to używane wymiennie

Lese = my

Tese = wy

Ense = oni

Ease = one

Eiose = one / te

He = być rdzeń dla: hem/het/hes

Ra = robić rdzeń dla: ral/rat/rai

Na = iść / poruszać się

Dar = dowodzić

Sai = mówić

Kon = móc

Lak = mieć

Laki = lubić

Nakaf = rozumieć

Frund = zniszczyć

Guh = ukraść

Lase = znaleźć

Lah = zgubić

Sone = szukać

Numur = nazywać

Zukre = atakować

Duh = dać

Hento = puścić

Fat = jedzenie kucharz: fat-saio

Hiath = chcieć

Det = umrzeć/śmierć

Lasto = słyszeć

Sus = widzieć

Stah = nauczać nauczyciel: stahaio

Stunah = uczyć się uczeń: stunahaio

Aula = świat

Kann = kraj/kraina

Loh = miejsce

Zen = dom

Folo = podwórko

Folozen = obóz dom polowy

Lai = woda

Helia = słońce/odwaga

Sela = księżyc

Los = światło

Loso = świecić

Eglo = lód

Dor = góra

Dis = las

Din = drzewo

Niho = niebo

Mahno = chmura

Grom = grzmot

Gromlai = burza grzmot + woda

Laiun = deszcz

Sals = piach

Tal = metal

Helia-tal = złoto słoneczny metal

Sela-tal = srebro księżycowy metal

Lata-tal = żelazo

Gron = koń rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash

Sir = ptak

Slomen = ryba

Urs = niedźwiedź

Horf = krowa

Gut = szczur

Treio = zwierzę

San/Saia = mężczyzna/kobieta człowiek: saio

Leian/Leia = pan/pani

Pan/mataia = tata/mama

Fan/Faia/Faio = syn/córka/dziecko Faion/Faiana = brat/siostra

Kund = dziecko

Kameth = przyjaciel

Pur-san = wojownik

Pur = walka

Purse = wojsko

Dar-on = dowódca

Hin = miecz

Vuta = łuk

Zuvit = strzała

Lena = włócznia

Thos = ostrze

Num = imię/nazwa

Posth = list

Ate = zwycięstwo

Tneh = myśl

Memra = pamięć

Kan = umiejętność

Lav/Leio lav = miłość/kochanie

Flah = strach

Ron = złość

Turas = zmartwienie

Sen = marzenie

Esina = przepowiednia

Marhash = ślub

Okol = krąg

Okol-tal = moneta okrągły metal

Hasse = praca

Liana = pieśń

Nekla = opowieść

Solah = rok

Tun = dzień

Tuia = noc

Esentun = dzisiaj ten dzień

Min = czas

Mine = kiedy

Nef = już

Gurah = nigdy

Suh = duży

Nim = mały

Sala = piękny

Mershe = zły

Wasal = dobrze

Slak/Hrus = bogaty/biedny

Stup = głupi

Fahat/Sahat = gruby/chudy

Teir = fajny

Fusyh = suchy

Thol = wzrost

Heloh/i-heloh = blisko/daleko

Brada = prawda

Uol = witaj

Teleia = dziękuję Ty wielki

Luassa = proszę

Te nowit = przepraszam ty wybacz

Hol/Nu = tak/nie

Bet = i

Naus = bo

Mek/Kun = więc/cały

Ode = albo

Den = ale

Ha = że

So = do/dla

Zen = na/w Uwaga: Zen to także dom

Ce = z (with)

Os = od/z (from)

Nat/Oha = o(about/za (for)

Enleian = Władca

Eleia = Władczyni

Eleio = Władca (rodzaj n.)

Thulesh = Wieża

Saie = mowa/język

Vezhgates = warzywo

nuw = nowe + en/ea/eio

piste = pistolet

Karabin = Rataren

Kenah = Jeleń

List = posth

Również = noka

Też = Thou

Wóz = iones

zatrzymać = thupo

minuta = Hania

godzina = Harva

sekunda = sikala

szybko –ść = Vita


Ine = 1

Tuwa = 2

Tehe = 3

Terehe = 4

Tren = 5

Tseh = 6

Tesen = 7

Tosen = 8

Telet = 9

Teset = 10 Baza dziesiętna

Tes = 100 Baza setna

Teset tes = 1000

Retrieved from "https://duo.linguifex.com/w/index.php?title=Rejzer_language&oldid=488990"